Kimi yazarları okurken inanamıyorum… İflah olmaz teslimiyet… Tarihsel hastalığımız

Seçim süreci tanıklığımı sembol bir sözcükle ifade etmek istesem, “tahayyül” derim.

Dilimize Arapçadan geçen “tahayyül”, hayal sözcüğünden türetildi. Ki bu açıklama kısır kalıyor. Çünkü:

Fransız felsefeci Gilles Deleuze harika tespiti var:

-Tahayyül gerçek olmayan değil, gerçek olmayanın gerçekten ayırt edilemezliğidir.”

Sadece seçim vaatleri vs. değil, toplumsal hayatımızın “öznesini” de bu tanım oluşturuyor. Gerçekler üzerine değil, algı-fantezi üzerine kurgu hayat inşa ediliyor. Ki “inanç” ağırlıklı toplumlarda bunun “alıcısı” çok oluyor. Ardından karşımıza şu çıkarılıyor:

ABD popülizminin dayatması olan, nicel/ sayısal büyüklüğün en değerli olduğu algısı! Düşüncenin bile ölçüsü sayısal idi; “kaç kişi takip ediyor ki?”

Sizin entelektüel arayışınızın karşısına çıkarılan da budur; “marjinal/aykırı.”

Evet, hakikat ancak kitleler tarafından kabul görürse gerçekti! Çoğunluğa uymayan veya gruptan “aforoz” edilen ise kaybedendi.

Bu grubun aradığı “iyi-güzel-değerli” değildi, sadece faydalı olandı. Ki “faydayı arama” arzusu zamanla gerçeklikle bağını koparan tutkuya dönüştü:

Tahayyül anlayışı ülkeye AKP’den bulaştı. Heyhat! AKP’ye karşı olanların, tıpkı AKP gibi dayatmalarına tanıklık ediyoruz…

***

Fransız sosyolog Jean- François Bayart, “Kimlik Yanılsaması” kitabında sanki “bizim mahalle”nin ruh halini yazdı:

-Sakın insanlara tek tutkuya böylesine kör bir bağlılıkla kapılarak, en kıymetli çıkarlarını tehlikeye attıklarını söylemeyin, duymazlar

-Başka yere baktıklarında ellerinden kaçan özgürlüğü onlara göstermeyin, görmezler

“Oysa” diyor Bayart, “tahayyül denen kurutma kağıdı, bütün toplumlarda siyasal eylemin mürekkebini emmektedir.”

Bunun açıklaması ABD’den dünyaya yayılan tahayyülcü “çıkar öğretisi” idi. Neoliberalizm buna “tuz biber ekerek” daha da acılaştırdı. İnsanlar hakikati istemeyen “sağır” ve “kör” yapıldı: Onu mutlu edecek “hakikati” duyar ve görür oldu sadece! Tahayyülüne uymayana düşmandı.

O, rüyasına/ simgesel seçim pazarlamasına inanmakta ısrarcı…

Evet tahayyülle, yeni siyasal toplum oluşturuldu; bu bilinçdışının egemenliğidir.

Hayali “tiyatroya” dönüştürülen bu siyasi oyuna yenik düşmek değil, bununla mücadele etmek erdemdir.

***

Keza:

Bu seçim süreci şunu da gösterdi:

Öteki’ni kullanarak Kendi’ni yapmanın/tanımlamanın salgın hastalığa dönüşmesi…

Yani: Kötü-çirkin-kirli-düşman gördüğü karşıtı üzerinden, kendi üstünlüğü gösteren kimlik seçerek, “siyasi cemaatini” belirlemek!

Tüm her sorunların sebebini kültürel görmek gülünçtür ama ülkemizin realitesi de budur. Yeni değildir, siyasal tutkuların-mücadelenin kısırlaştırılması kırk yıllık neoliberal popülist stratejinin sonucudur.

Deniyor ki:

-Duyguların sömürüldüğü bu tahayyüle sizde kapılın! Biz fikir aramıyoruz, yeni’nin nasıl inşa edileceği ile ilgilenmiyoruz, tek amacımız ne pahasına olursa olsun Öteki’ni yenmek!

İnatla sizi, gerçek ile sahte arasındaki “gri” noktaya çekmek istiyorlar. Oysa:

Hayatını-mesleğini akılcılık üzerine kuranların, yeniyi arayışından geri adım atmayanların bu yüzeyselliğe uyumu imkansızdır, aksi durumda bu kendini inkar etmek olur.

Yenilen yok mu? Olmaz mı? Kendime şunu sorardım:

-Bizde entelektüel niye çok az çıkıyor?

Bu soruyu “düşün tembelliği” vs. ile açıklardım.

Şimdi, “cesaret eksikliği” diye yorumluyorum: Entelektüel sorgulama yerine geniş yığınların kabulünü almak, mahalleye, güruha yenik düşme kolaycılığı!

Değer verdiğim kimi köşe yazarlarını okurken inanamıyorum; bir kez daha anlıyorum ki, iflah olmaz teslimiyet bizim topraklarımızın “tarihsel hastalığı!”

Ne yazık ki Cumhuriyetin burjuva aydını, “ergenliğini” aşamamış, “reşitliğe” ulaşamamıştır. Bu seçimin bize gösterdiği realitelerden biri de budur.

Soner Yalçın

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir